Zona là bệnh gì? Có chữa trị được không???

Yuxuan996

New member
Tham gia
29 Tháng một 2020
Bài viết
20
Điểm tương tác
0
Điểm
1
Tuổi
25
benh-zona-ganikderma.jpg


1. ĐẠI CưƠNG

- Là một phản ứng cấp tính của da với các chất kích ứng từ côn trùng.

- Viêm da tiếp xúc do Paederus là loại thường gặp nhất.

- Ở Việt Nam, bệnh thường xuất hiện vào mùa mưa bão, thành dịch, có thể rải rác suốt cả năm.

- Bệnh không nguy hiểm nhưng làm người bệnh lo lắng.

2. CĂN NGUYÊN

- Bệnh do một loại côn trùng vùng nhiệt đới nóng, ẩm có tên khoa học là

Paederus hay còn gọi là kiến khoang (hay kiến kim, kiến lác, kiến nhốt, kiến cằm cặp, kiến cong đít...).

- Thuộc họ cánh cứng, có mặt khắp nơi trên thế giới, thường gặp nhất là ở châu Phi và châu Á.

- Côn trùng có mình dài khoảng 7-10mm, mảnh, có 3 đôi chân, cơ thể có 2 đỏ, 3 vòng đen rất điển hình; bay và chạy rất nhanh, thường ẩn náu ở những nơi ẩm ướt, hoạt động chủ yếu vào ban đêm và rất thích ánh sáng đèn huỳnh quang.

Khi bị chà xát, côn trùng bị dập nát và phóng thích chất dịch trong cơ thể chứa chất paederin gây viêm da tiếp xúc.

3. CHẨN ĐOÁN

a) Chẩn đoán xác định

- Lâm sàng

+ Tại vị trí côn trùng đốt, bị chà xát xuất hiện phản ứng viêm da. Ban đầu chỉ có một hoặc vài đám da đỏ, dài như vết cào xước, hơi phù nề, kích thước từ vài mm đến vài cm. Sau vài giờ hoặc một ngày xuất hiện mụn nước, bọng nước giữa dát đỏ.

+ Nếu bệnh nhẹ, người bệnh chỉ cảm thấy rát, ngứa, nổi một vài vết đỏ lấm tấm kèm mụn nước, mụn mủ nhỏ. Sau 3-5 ngày, tổn thương khô mà không thành phỏng nước, bọng mủ. Nếu nặng hơn, thương tổn rộng, bọng nước, bọng mủ nông lan rộng, có thể trợt loét, hoại tử.

+ Vị trí: bất kỳ nơi nào nhưng hay gặp ở các vùng da hở. Khi bị tổn thương ở

mắt có thể có sưng nề, trợt đỏ, chảy nước mắt; các vị trí khác như nách, bẹn, sinh dục... có thể gây sưng đau làm hạn chế đi lại.

+ Cơ năng: bỏng rát, ngứa. Nếu bội nhiễm sẽ thấy đau nhức, khó chịu.

+ Toàn thân: một số trường hợp tổn thương lan rộng có thể gây đau nhức, sốt, mệt mỏi, nổi hạch cổ, nách, hoặc bẹn tùy theo vùng tổn thương.

- Cận lâm sàng

Không có gì đặc biệt, một số có phỏng mủ lan rộng, hạch sưng to, bạch cầu có thể tăng cao.

b) Chẩn đoán phân biệt

- Bệnh zona

+ Dễ chẩn đoán nhầm nhất.

+ Do nhiễm Varricella-zoster virút (VZV).

+ Thương tổn là dát đỏ, sau nổi mụn nước, bọng nước lõm giữa tập trung

thành đám dọc theo thần kinh ngoại biên. Đau rát nhiều tại tổn thương.

+ Xét nghiệm tế bào Tzanck thấy tế bào ly gai và tế bào đa nhân khổng lồ.

- Bệnh herpes da: mụn nước nhỏ tập trung thành chùm trên nền dát đỏ ở vùng

bán niêm mạc (môi), niêm mạc (miệng, sinh dục), đau rát nhiều tại tổn thương.

- Viêm da tiếp xúc do các nguyên nhân khác: viêm da tiếp xúc dị ứng, viêm

da tiếp xúc kích ứng.

4. TIẾN TRIỂN

- Nếu được điều trị sớm, bệnh đỡ nhanh, tổn thương đóng vảy tiết sau khoảng

4-6 ngày, khô dần, bong vảy để lại vết da sẫm màu, mất đi dần.

- Người bệnh có thể tái phát vài lần. Ở tập thể, có thể nhiều người bị bệnh tại cùng thời điểm.

5. ĐIỀU TRỊ

Điều trị tại chỗ là chủ yếu, tùy theo giai đoạn tổn thương.

a) Tại chỗ

- Ngay khi bị tổn thương: có thể dùng nước muối sinh lý (NaCl 9%0), rửa tổn thương 3-4 lần/ngày nhằm trung hòa độc tố của côn trùng. Tránh kì cọ làm tổn thương lan rộng.

- Khi các tổn thương đỏ, đau rát:thuốc mỡ GANIKderma

b) Toàn thân: thường không cần phải điều trị.

- Trường hợp thương tổn lan rộng, bọng mủ rộng và có dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân: kháng sinh uống.

- Kháng histamin để giảm ngứa, giảm kích ứng da.

6. PHÕNG BỆNH

- Cách phòng bệnh tốt nhất là tránh tiếp xúc với côn trùng gây bệnh.

- Nếu đã tiếp xúc hoặc nghi ngờ tiếp xúc thì nên:

+ Khi phát hiện côn trùng đang bò trên da, lấy ra khỏi người bằng cách thổi hoặc để tờ giấy để côn trùng bò lên. Sau đó rửa sạch vùng da đã tiếp xúc.

+ Khi đã vô tình chà xát côn trùng, phải rửa sạch tay và những vùng da đã tiếp xúc.

+ Khi phát hiện côn trùng trong khu vực sinh sống, nên ngăn bằng cách đóng cửa hoặc sử dụng lưới mắt nhỏ ngăn côn trùng hoặc thay đèn huỳnh quang bằng đèn ánh sáng vàng.

1. ĐỊNH NGHĨA

Bệnh zona hay herpes zoster là bệnh nhiễm trùng da với biểu hiện là các ban đỏ, mụn nước, bọng nước tập trung thành đám, thành chùm dọc theo đường phân bố của thần kinh ngoại biên. Bệnh do sự tái hoạt của virút Varicella zoster (VZV) tiềm ẩn ở rễ thần kinh cảm giác cạnh cột sống.

Bệnh hay gặp ở những người già, những người suy giảm miễn dịch, đặc biệt ở người nhiễm HIV/AIDS.

2. CĂN NGUYÊN, BỆNH SINH

a) Căn nguyên

Căn nguyên là một virút hướng da và thần kinh có tên là Varicella zoster

virus (VZV), thuộc họ virút herpes, và cũng chính là virút gây bệnh thủy đậu.

b) Bệnh sinh

Ở người đã mắc bệnh thủy đậu, sau khi khỏi, một số ít virút tồn tại trong các hạch thần kinh cảm giác cạnh cột sống dưới dạng tiềm tàng, im lặng. Khi gặp điều kiện thuận lợi (các yếu tố khởi động) như suy giảm miễn dịch (suy giảm về thần

kinh và thể lực, người già yếu, dùng thuốc ức chế miễn dịch, các bệnh về máu, đái

tháo đường), bệnh tạo keo (đặc biệt là bệnh lupus ban đỏ), stress, điều trị tia xạ, ung thư, HIV/AIDS..., virút sẽ tái hoạt, nhân lên và lan truyền gây viêm lan toả và hoại tử thần kinh. Đồng thời virút lan truyền ngược chiều đến da, niêm mạc và gây tổn thương.

3. CHẨN ĐOÁN

a) Chẩn đoán xác định: chủ yếu dựa vào lâm sàng.

- Lâm sàng

+ Tiền triệu: bệnh khởi đầu với các cảm giác bất thường trên một vùng da như bỏng, nóng rát, châm chích, tê, đau, nhất là về đêm, hiếm gặp hơn là dị cảm ở một vùng hoặc nhiều dây thần kinh chi phối từ 1-5 ngày. Kèm theo có thể nhức đầu, sợ ánh sáng và khó chịu. Thời kỳ này được cho là thời kỳ virút lan truyền dọc dây

thần kinh.

+ Khởi phát: khoảng nửa ngày đến một ngày sau, trên vùng da có dấu hiệu tiền triệu xuất hiện những mảng đỏ, hơi nề nhẹ, đường kính khoảng vài cm, gờ cao hơn mặt da, sắp xếp dọc theo đường phân bố thần kinh và dần dần nối với nhau

thành dải, thành vệt.

+ Toàn phát

Triệu chứng da: vài ngày sau, trên những mảng đỏ da xuất hiện mụn nước, bọng nước tập trung thành đám giống như chùm nho, lúc đầu mụn nước căng, dịch

trong, sau đục, hóa mủ, dần dần vỡ đóng vảy tiết. Thời gian trung bình từ khi phát tổn thương đến khi lành sẹo khoảng 2-4 tuần. Người cao tuổi tổn thương nhiều, diện rộng; mụn nước, bọng nước có thể xuất huyết, hoại tử da, nhiễm khuẩn, sẹo xấu và kéo dài. Ở trẻ em tổn thương ít, tiến triển nhanh.

Vị trí: thường chỉ ở một bên, không vượt quá đường giữa cơ thể và theo

đường phân bố của một dây thần kinh ngoại biên; cá biệt bị cả hai bên hay lan toả. Hạch bạch huyết vùng lân cận sưng to.

Triệu chứng cơ năng: đau xuất hiện sớm, có thể trước cả tổn thương ngoài da và luôn thay đổi trong suốt thời gian bệnh tiến triển. Mức độ đau rất đa dạng từ nhẹ

như cảm giác rát bỏng, âm ỉ tại chỗ hay nặng như kim châm, giật từng cơn.

Triệu chứng đau thường phụ thuộc vào lứa tuổi. Ở trẻ em, người trẻ đau ít. Người nhiều tuổi đau thành từng cơn, kéo dài, thậm chí hàng năm khi tổn thương ngoài da đã lành sẹo, còn gọi là đau sau zona.

Các rối loạn khác: có thể thấy rối loạn bài tiết mồ hôi, vận mạch, phản xạ

dựng lông (nhưng hiếm gặp).

- Các thể lâm sàng

+ Theo vị trí tổn thương

· Zona liên sườn và ngực bụng: là thể lâm sàng hay gặp nhất, chiếm 50%

trường hợp.

· Zona cổ (đám rối cổ nông) và cổ cánh tay.

· Zona gáy cổ: có tổn thương ở gáy, da đầu, vành tai.

· Zona hông, bụng, sinh dục, bẹn, xương cùng, ụ ngồi, đùi.

+ Theo hình thái tổn thương: những hình thái này thường gặp ở những người

suy giảm miễn dịch như HIV/AIDS, ung thư, hoá trị liệu..., bao gồm:

· Zona lan toả (disseminated zoster).

· Zona nhiều dây thần kinh.

· Zona tái phát.

+ Xét nghiệm HIV.

4. ĐIỀU TRỊ

a) Mục tiêu điều trị: làm liền tổn thương; giảm đau; ngăn ngừa biến chứng.

b) Phác đồ điều trị

- Trường hợp không biến chứng và ở người có miễn dịch bình thường:

+ Tại chỗ: thuốc mỡ GANIKderma

+ Toàn thân:

· Uống acyclovir: thuốc kháng virus có tác dụng nhanh lành vết thương, giảm

số tổn thương mới và giảm đau sau zona. Thuốc nên được dùng sớm, tốt nhất trong

vòng 72 giờ đầu. Liều 800mg x 5 lần/ngày trong 7-10 ngày

· Hoặc, famciclovir 500mg mỗi 8 giờ (3 lần mỗi ngày) x 7 ngày

· Hoặc, valacyclovir 1000mg mỗi 8 giờ (3 lần mỗi ngày) x 7 ngày

· Ngoài ra: kháng sinh chống bội nhiễm; giảm đau, kháng viêm, an thần, sinh tố nhóm B liều cao. Nếu đau dai dẳng: bôi kem chứa lidocain và prilocain, kem capsaicin, lidocain gel, uống thuốc chống trầm cảm ba vòng, phong bế thần kinh và vật lý trị liệu kết hợp. Corticoid: có tác dụng giảm đau trong thời kỳ cấp tính và

nhiều tác giả cho rằng thuốc có tác dụng giảm đau sau zona.

- Trường hợp suy giảm miễn dịch hay tổn thương lan rộng:

Tiêm tĩnh mạch acyclovir 30mg/kg/ngày, chia 3 lần x 7 ngày hoặc cho đến khi thương tổn đóng vảy tiết.

- Trường hợp có tổn thương mắt: kết hợp khám chuyên khoa mắt, điều trị acyclovir đường tĩnh mạch.

- Đau sau zona (post herpetic neuralgia-PHN): là hiện tượng đau dai dẳng trên 1 tháng, thậm chí hàng năm với biểu hiện đau nhạy cảm, rát bỏng, đau âm ỉ hay đau nhói như dao đâm ở vùng da tổn thương zona đã lành sẹo. Bệnh thường xuất hiện ở người già, người suy giảm miễn dịch, mắc bệnh ung thư. Nguyên nhân: do

VZV gây viêm, hoại tử và xơ hóa các đầu mút thần kinh. Một số trường hợp có thể kèm đau cơ, đau khớp, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống.

Điều trị và dự phòng PHN:

+ Điều trị bệnh zona bằng thuốc kháng virus sớm trong vòng 72 giờ đầu.

Amitripylin viên 25mg, liều 25-75mg/ngày. Tác dụng phụ: hạ huyết áp tư

thế, ngủ gà, khô miệng, lú lẫn, táo bón, bí tiểu, tăng cân. Hạn chế tác dụng phụ bằng

cách dùng liều tăng dần.

+ Carbamazepin viên nén 200mg, liều 400-1.200mg/ngày. Tác dụng phụ: chóng mặt, buồn nôn lúc bắt đầu điều trị, hạn chế bằng cách tăng dần liều.

+ Gabapentin viên 300mg, liều 900-2.000mg/ngày. Tác dụng phụ: ngủ gà, nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, đi loạng choạng, run. Hạn chế tác dụng phụ bằng cách tăng dần liều.

+ Pregabalin 150mg-300mg/ngày.
 
Similar threads
Thread starter Tiêu đề Diễn đàn Trả lời Ngày
7 thuốc bôi zona hiệu quả nhanh – an toàn nhất Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Zona ở môi (miệng): Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý hiệu quả Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Zona thần kinh (bệnh giời leo): 5 điều cần biết để chữa trị hiệu quả Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Zona khỏi nhanh, không để lại sẹo sau 3 ngày: Giải mã bí quyết của dược sĩ Lệ Chi Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Zona thần kinh (bệnh giời leo): 5 điều cần biết để chữa trị hiệu quả Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
Gai Gót Chân Là Gì Và Triệu Chứng Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
2KHOE Mất tập trung là do đâu Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
DalatFarm Bột rau củ sấy lạnh là gì? Bột rau củ có mấy loại? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 3
Tê đầu ngón tay là bệnh gì ? Top 10 nguyên nhân gây ra tê đầu ngón tay Một người bị tê đầu ngón tay Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
tratunhien Trà đen là loại trà gì? Công dụng cùa trà, nên uống trà vào lúc nào? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
Nhóm Sulfo+ Là Gì? Thành Phần Và Nguồn Gốc Của Nhóm Sulfo+ Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Mất ngủ là dấu hiệu của bệnh gì? Cách khắc phục Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 3
CƠ CHẾ ĐỔ MỒ HÔI (GIẢI THÍCH ĐỔ MỒ HÔI NHIỀU KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ GIẢM MỠ NHIỀU) Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 2
Chỉ số glycemic index là gì? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 2
Whey Protein là gì? 5+ tác dụng của bột Whey nhiều người chưa biết Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
4 Loại RAU DẠI "Rẻ Bèo" Nhưng Là THẦN DƯỢC Được Nước Ngoài Săn Lùng Tìm Mua Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
Uống Nước Điện Giải Có Tốt Không? Nên Uống Như Thế Nào Là Hợp Lí Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Kiềm Hóa Cơ Thể Có Phải Là Liệu Pháp Ngăn Chặn Ung Thư? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 2
Fucoidan là gì? Xuất xứ của hoạt chất này đến từ đâu? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Nước Ion Kiềm Là Gì, Nguồn Gốc Và Tác Dụng Của Nước Ion Kiềm Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Yếu sinh lý là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách chữa bệnh hiệu quả Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Tập thể dục vào buổi nào trong ngày là tốt nhất? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Virus corona là gì? Những điều cần biết về bệnh viêm phổi cấp corona 2020 Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
u lây mềm là gì??? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Bệnh da do nấm sợi là bệnh gì??? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
nấm móng là gì?Onychomycosis Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
hồng ban đa dạng là bệnh gì? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
sẩn ngứa (Prurigo) là bệnh gì? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Sorion Ấn Độ là sản phẩm trị vảy nến tốt nhất thế giới? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 50
Đây chính là lý do dẫn đến bệnh parkinson cho bạn Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Không thể ngờ đây là nguyên nhân dẫn tới bệnh rối loạn tiền đình Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Tại sao men gan cao là dấu hiệu của bệnh xơ gan, ung thư gan Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Socola với sức khỏe: Tốt hay hại, bao nhiêu là vừa? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Những nguy hại do không ăn sáng là gì Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Nguyên nhân bị bệnh cảm lạnh là gì? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 6
Khi 2 bộ phận này có mùi hôi là dạ dày đường ruột của bạn đang có bệnh: Nên đi kiểm tra ngay! Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Cơ thể đột nhiên sưng tấy, phù nề có thể là do 6 nguyên nhân tiềm ẩn này ? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
Đây là những căn bệnh về tim thường gặp nhất mà bạn không nên chủ quan bỏ qua? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
Quả dại bình dân được Đông y xem là "hảo hạng": Tốt cho dạ dày, gan, thận, trẻ hóa cơ thể? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Hạt rừng Việt được Đông y xem là "đệ nhất bổ thận": Ngày ăn 1 nắm, khỏe từ trong ra ngoài? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Thường xuyên hâm đi hâm lại những thực phẩm này,chẳng khác nào đầu độc chính mình,nhất là món thứ 2? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Collagen là gì và có ích gì cho cơ thể ? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Cà phê tốt nhưng ai không nên uống, uống thế nào mới là ngon nhất: Hãy nghe chuyên gia nói? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Thường xuyên giật mí mắt có thể là do một số vấn đề sức khỏe tai hại này? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Khoai lang là "siêu" thực phẩm tuyệt vời: Đừng quên 5 lời khuyên quan trọng trước khi ăn? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Bị 5 bệnh hay gặp này đừng vội chạy đi mua thuốc tây chỉ cần vài cọng mùi tàu là khỏi ngay tức khắc Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0
Đi ngoài khó thường có gây ra sự nguy hiểm hay là không? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 3
Thế nào là chứng bệnh trĩ? Nên làm gì để điều trị và ngăn chặn hiệu quả bệnh trĩ? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 1
4 loại rau quả là "vua" thải độc và trẻ hóa: Bạn nên ăn để loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 2
7 triệu chứng ung thư sớm không gây đau: Chỉ cần có 1 triệu chứng là bạn phải đi khám ngay? Dinh dưỡng - Sức khỏe gia đình 0

Similar threads

Bên trên